1969/70 Carl Zeiss Jena – Ajax UEFA

1969/70 Carl Zeiss Jena – Ajax UEFA,
originally uploaded by stadionnieuws.

Op 4 maart 1970 speelt Ajax de uitwedstrijd in de kwartfinale van de Jaarbeurstedenbeker, wat tot dit seizoen nog de Uefa Cup heet. Tegenstander is het Oost-Duitse Fc Carl Zeiss Jena, hetgeen een moeilijke opponent blijkt te zijn. In Jena wordt met 3-1 verloren, hetgeen thuis met 5-1 werd rechtgezet. In de halve finale werd vervolgens verloren van Arsenal.

Het programma van de heenwedstrijd bestaat uit 6 pagina’s A5, gevouwen in harmonicastijl, cremekleur papier, zwart bedrukt. Uit mijn exemplaar ontbreekt een hoekje op de voorpagina, dit is de plek waar een lotnummer heeft gezeten, met als hoofdprijs een tafellaken. In het programma wordt aandacht besteed aan beide ploegen, de stand in beide competities, de overige kwartfinalewedstrijden en uiteraard de opstelling. Een en ander wordt omlijst door tekeningen en karikaturen, foto’s komen niet in het programmaboekje voort. Een fraai exemplaar, als zeg ik het zelf.

1957/58 SC Wismut – Ajax

1957/58 SC Wismut – Ajax,
originally uploaded by stadionnieuws.

Het debuut van Ajax in de Europacup. Op 20 november 1957 speelde Ajax in de achtste finale tegen het Oostduitse SC Wismut. Ajax won beide wedstrijden (uit met 3-1, thuis met 1-0) en ging naar de kwartfinales tegen Vasas Budapest. Ajax speelde thuis 2-2, maar verloor uit kansloos met 4-0 zodat het eerste Europacup avontuur ten einde was.

Nieuwe toevoegingen in de Football Programme Covers groep

MU-780001,
originally uploaded by Manchesterunitedman1.

Het is wat rustiger geweest hier, maar dat gaat de komende tijd weer veranderen. En ook in de Football Programme Covers groep op Flickr zijn weer flink wat nieuwe afbeeldingen te vinden van programma’s, oude en nieuwe exemplaren. Zoals het schitterende exemplaar hiernaast Bradford Park Avenue tegen Manchester United, een replay in de 4e ronde FA Cup uit seizoen 1948/49.

1970/71 Ajax – Atletico Madrid

197172 Ajax – Atletico Madrid,
originally uploaded by stadionnieuws.

In de jaren’60 en ‘70 werden diverse programma’s van Ajax, het Nederlands Elftal, KNVB-Beker finales en andere grote wedstrijden voorzien van tekeningen van Dik Bruynestein. Voor het duel met Atletico Madrid op 28 april 1971 werden de trainers van beide teams (Michels en Domingo) vereeuwigd als stier en stierenvechter, met de stier als meest optimistische van de twee. Terecht bleek achteraf, want Ajax plaatste zich voor de tweede keer in de historie voor de Europa Cup I finale en zou deze voor het eerst gaan winnen tegen Panathinaikos.

Het programma is uitgegeven in A5, 36 pagina’s, kostte 75 cent en heeft als nr. 36. Ir Ad van Emmenes schrijft een uitgebreide opening. Veel foto’s van de verschillende spelers van beide ploegen sieren het boekje op. Een prima uitgave.

1971/72 Benfica-Ajax European Cup semi

1971/72 Benfica-Ajax European Cup semi,
originally uploaded by stadionnieuws.

Soms zit het mee, soms zit het tegen. Een collega verzamelaar, Dirk Ineke, meldde enthousiast dat hij het zeldzame programma Benfica – Ajax uit 1972 (halve finale EC I) op de kop had getikt. Naar zijn zeggen waren er slecht 2 anderen die dit item in bezit hadden. Ik ontving een scan en beloofde e.e.a. hier te plaatsen. Echter, het bleek toch een reprint te zijn. Hiernaast is het origineel te zien, het verschil zit in de tekst rechtsonder “distribuiçoa gratuita”. De reprint heeft deze tekst niet.

Covers van programmaboekjes op Flickr

80/81 programme – Carl Zeiss Jena v County 80/81 (ECWC QF Leg1),
originally uploaded by The Amber Terrace.

Ik maak gebruik van Flickr om afbeeldingen van programmaboekjes te archiveren. Dat doen er meer en die kunnen nu al hun covers kwijt in deze groep: Football Programme Covers. Ik heb al diverse mensen benaderd om hun materiaal te delen, geeft een interessant beeld van covers van programmaboekjes uit de hele voetbalwereld (niet alleen de grote namen).

Geen programma, geen teamsheet: wat dan?

Gelukkig is het tegenwoordig een uitzondering als er bij een (uit-) wedstrijd geen programma’s te krijgen zijn. In Noord-West Europa kun je altijd wel iets op de kop tikken, zuidelijker wordt dat al lastiger. Eerder verwees ik al naar het teamsheet van Auxerre-Ajax. Teamsheets zijn welkome publicaties als er geen programma’s beschikbaar zijn (en trouwens ook leuk materiaal als aanvulling als er wél een programma is).

Maar goed, ook teamsheets zijn niet bij elke wedstrijd beschikbaar. Een ander alternatief zijn dan clubmagazines, uitgegeven na de wedstrijd, met daarin foto’s en een verslag van de wedstrijd. In juni ‘79 speelde Ajax tegen River Plate in Argentinië. Uitgave 1795 (!), jaargang 35 van River beschrijft op pagina 2 en 3 de wedstrijd. Uitslag 3-2 voor River Plate (Arnesen 0-1, Tahamata 3-2). Het magazine is breder dan A4, 16 pagina’s, zwart/wit met rood (clubkleuren) als steunkleur.

Arsenal – Ajax 71/72 pirate issue

Afgelopen zaterdag was ik op de Ajax verzamelaarsbeurs in de kantine van Amstelland. Op een aantal tafels stond zeer diverse Ajax-souvenirs uitgestald. Altijd leuk om te kijken wat er is en ook wie er zijn. Zo groot is het (serieuze) verzamelaarswereldje immers niet. Zelf een paar leuke dingen op de kop getikt. Zo werd ik verrast door het bestaan van een pirate uitgave van Arsenal – Ajax, kwartfinale Europa Cup I uit 1971/72. De gewone uitgave kom je regelmatig tegen op eBay, maar dit boekje had ik zelf nog niet eerder gezien, hoewel een andere verzamelaar aangaf het wel te kennen en zelf ook in zijn bezit te hebben.

Pirates zijn onofficiële voetbalprogramma’s, veelal uitgegeven bij grote wedstrijden. Kijk maar eens naar wat er momenteel allemaal wordt geproduceerd bij de Champions League-finale, afgelopen seizoen maar liefst 21! In Zuid-Europa verschijnen vaak uitgaves van (sport-) kranten met een speciale uitgave gericht op de wedstrijd, in West-Europa zijn het vaak apart gedrukte boekjes.

Dit item is iets kleiner dan A5, 8 pagina’s. Geen advertenties, opstelling van beide ploegen, beschrijving van alle Arsenal spelers en uitslagen van diverse toernooien en competities. Qua informatie is het veel beperkter dan de originele uitgave, maar het is voor een verzamelaar een zeer waardevolle toevoeging.

Teamsheet Auxerre-Ajax 2004/05

Bij het merendeel van de Europese wedstrijden wordt inmiddels wel een programma uitgegeven, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de jaren ‘70 en ‘80, waarin naarmate je verder afzakte naar het zuiden, het aantal programma’s zienderogen afnam, of vervangen werden door krantjes. De Champions League mid jaren ‘90 had zelfs een standaard uitvoering voor de programma’s, hetgeen betekende dat ook bij wedstrijden waar anders niets te krijgen zou zijn er nu wel exemplaren verschenen. Weliswaar eenheidsworst, want alles leek op elkaar, maar wat heb je liever.

Natuurlijk komt het nog voor dat er geen programma’s verschijnen, om wat voor reden dan ook. Dan is een teamsheet met opstellingen vaak een goed alternatief. Zoals dit exemplaar van AS Auxerre-Ajax, 25 februari 2005, UEFA Cup.

1968/69 Fenerbahce – Ajax

Momenteel wordt bij vrijwel elke internationale wedstrijd wel een programmablad uitgegeven. Dit was lang niet altijd het geval. In Noord-West Europa en Scnadinavië hoefde je je geen zorgen te maken of er iets geproduceerd werd. Engeland, Schotland, Duitsland, daar kon je op bouwen en ook in Oost-Europa werd regelmatig een programma uitgegeven. Zuidelijker werd dat al lastiger. België was geen zekerheid, evenals Frankrijk. Spanje, Italië, Griekenland, Turkije en Portugal gaven soms een krantje uit, maar echte programma’s is iets van de laatste jaren. Met de komst van de Champions League en de bij behorende programmaboekjes waren er ook uit die landen gegarandeerde publicaties.

Hiernaast een afbeelding van een uniek item: het programma Fenerbahce – Ajax uit 1968/9, het seizoen waarin Ajax uiteindelijk de finale haalde tegen AC Milan en met 1-4 verloor.